# ประวัติสำนักหอสมุด

- Link: https://library.mju.ac.th/2022/history/
- Published: 2022-06-29T14:49:19+07:00
- Author: napatsakorn

ตามประวัติอันยาวนานของมหาวิทยาลัยแม่โจ้เมื่อนับถึงปัจจุบันมีอายุกว่า 85 ปีแล้ว สำหรับ
ห้องสมุดมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ไม่ได้มีการบันทึกที่แน่ชัดว่ามีการก่อตั้งมาตั้งแต่เมื่อ
ใด แต่คาดว่าน่าจะเริ่มต้นจากการเป็นห้องสมุดในโรงเรียนฝึกหัดครูประถมกสิกรรมประจำภาค
เหนือ ซึ่งเริ่มก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2477 ต่อมาโรงเรียนได้มีการเปลี่ยนแปลงสถานภาพเป็น“
วิทยาลัยเกษตรกรรมเชียงใหม่” และได้รับการยกฐานะเป็นสถาบันอุดมศึกษาใช้ชื่อว่า “สถาบัน
เทคโนโลยีการเกษตร” ในปี พ.ศ. 2518 โดยย้ายสังกัดจากกรมอาชีวศึกษากระทรวงศึกษาธิการ
มาอยู่ในสังกัดทบวงมหาวิทยาลัย และได้ย้ายกลับมาสังกัดกระทรวงศึกษาธิการเนื่องจากการ
ยุบรวมกันระหว่างทบวง มหาวิทยาลัยกับกระทรวงศึกษาธิการ ตามลำดับ
 เมื่อแรกก่อตั้งสถาบัน
เทคโนโลยีการเกษตรในปี พ.ศ. 2518 ห้องสมุดเป็นหน่วยงานระดับแผนก คือ แผนกห้องสมุด สังกัด
กองบริการการศึกษา สำนักงานอธิการบดี มีบุคลากรประจำเพียง 2 คน คือ เจ้าหน้าที่บริหาร
งานทั่วไป 1 คน ทำหน้าที่หัวหน้าแผนกห้องสมุด และลูกจ้างประจำ 1 คน ห้องสมุดมีพื้นที่
ประมาณ 140 ตารางเมตร ตั้งอยู่ในส่วนกลางบริเวณอาคารสำนักงานอธิการบดี มีหนังสือ 4,643
เล่ม ซึ่งเป็นหนังสือที่มีมาตั้งแต่ก่อนที่จะได้รับการยกฐานะเป็นสถาบันเทคโนโลยีการเกษตร
ให้บริการวิชาการแก่นักศึกษาระดับปริญญาตรีหลักสูตร 2 ปี 3 สาขาวิชา คือ พืชไร่ พืช
สวนประดับ และสัตว์ปีกจำนวน 90 คน และบุคลากรของสถาบันในขณะนั้น ได้แก่ อาจารย์ 44 
คน ข้าราชการ 12 คน ลูกจ้าง 67 คน โดยมีบุคลากรประจำแผนก จำนวน 2 คน คือ หัวหน้าแผนก
ห้องสมุด ทำหน้าที่บริหารจัดการห้องสมุด และนักการภารโรง จำนวน 1 คน ปี พ.ศ. 2520 ได้
มีการบรรจุข้าราชการเป็นบรรณารักษ์วิชาชีพ จำนวน 1 คน และเจ้าหน้าที่พิมพ์ดีด 1 จำนวน
1 คน ต่อมาได้รับงบประมาณค่าก่อสร้างอาคารห้องสมุดเป็นอาคารเอกเทศ 3 ชั้น เนื้อที่ประมาณ
4,370 ตารางเมตร สามารถจุผู้ใช้ห้องสมุดได้ประมาณ 500 ที่นั่ง และได้เริ่มเปิดให้บริการ
เมื่อวันที่ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2526 ด้วยหนังสือจำนวน 17,205 เล่ม มีบุคลากรในขณะนั้น
จำนวน 7 คน และได้ใช้อาคารหลังนี้มาจนถึงปัจจุบัน ต่อมาได้รับการยกฐานะเป็นหน่วยงาน
ระดับกองเป็น “กองห้องสมุด” สังกัดสำนักงานอธิการบดี ตามประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม
ที่ 103 ตอนที่ 109 วันที่ 26 มิถุนายน 2529 ดำเนินการให้บริการวิชาการแก่ อาจารย์ 
นักศึกษา ข้าราชการ และบุคคลภายนอกทั่วไป โดยมีการแบ่งส่วนราชการภายในกองห้องสมุดออก
เป็นงานต่าง ๆ คือ งานบริหารและธุรการทั่วไป งานทรัพยากรห้องสมุด งานวิเคราะห์ทรัพยากร
ห้องสมุด งานบริการ และงานโสตทัศนศึกษา ในปีงบประมาณ 2550 ได้รับงบประมาณ 55 ล้านบาท
เพื่อต่อเติมอาคารให้มีพื้นที่ใช้สอยเพิ่มขึ้นอีก 6,130 ตารางเมตร ทั้งนี้เพื่อเป็นการ
ขยายพื้นที่จากอาคารหลังเดิมเพื่ออำนวยความสะดวกสบายแก่ผู้ใช้บริการ และเพื่อรองรับ
กับจำนวนนักศึกษาและบุคลากรที่ต้องการใช้บริการของห้องสมุดที่เพิ่มมากขึ้น รวมมีพื้นที่
ให้บริการผู้ใช้จำนวน 1,120 ที่นั่ง ใช้ระยะเวลาในการก่อสร้าง จำนวน 14 เดือน (ตั้งแต่
วันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2550 จนถึง วันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2551) ปัจจุบันได้รับการ
จัดตั้งเป็น “สำนักหอสมุด” ตามประกาศสภามหาวิทยาลัยแม่โจ้ เรื่องการจัดตั้งส่วนงานภายใน(
ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2552 ประกาศ ณ วันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2552 และให้มีการแบ่งงานภายใน
สำนักหอสมุด ดังนี้ 1) กลุ่มภารกิจบริหารและธุรการ 2) กลุ่มภารกิจระบบและข่ายงานสารนิเทศ
3) กลุ่มภารกิจบริการสารนิเทศ 4) กลุ่มภารกิจจดหมายเหตุและสารนิเทศท้องถิ่น 5) กลุ่ม
ภารกิจเทคโนโลยีทางการศึกษา ตามประกาศสภามหาวิทยาลัย ณ วันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2552
ปัจจุบันมีจำนวนบุคลากรทั้งสิ้น 42 คน ประกอบด้วย ข้าราชการ 1 คน พนักงานมหาวิทยาลัย
32 คน พนักงานราชการ 1 คน และลูกจ้างชั่วคราวเงินรายได้ 8 คน ในปีงบประมาณ 2560 มหาวิทยาลัย
แม่โจ้ได้เปลี่ยนสภาพจากมหาวิทยาลัยของรัฐมาเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ และได้ประกาศ
ในราชกิจจานุเษกษา พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยแม่โจ้ พ.ศ. 2560 วันที่ 5 เมษายน 2560 
ประกอบกับประกาศมหาวิทยาลัยแม่โจ้ เรื่อง การแบ่งหน่วยงานย่อยภายในของหน่วยงาน ณ วัน
ที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2562 ดังนี้ 1) กองบริหารงานสำนักหอสมุด 2) ฝ่ายพัฒนาทรัพยากร
สารสนเทศ 3) ฝ่ายบริการสารสนเทศ 4) ฝ่ายจดหมายเหตุและคอลเล็กชั่นพิเศษ สำนักหอสมุด 
มหาวิทยาลัยแม่โจ้ มีภารกิจหลักในการทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการให้บริการสารสนเทศ 
ของมหาวิทยาลัย เพื่อส่งเสริมสนับสนุนการเรียนการสอนตามหลักสูตรของมหาวิทยาลัยและเป็น
แหล่งค้นคว้าเพิ่มเติมนอกชั้นเรียน ตลอดจนเป็นหน่วยงานที่ให้บริการสนับสนุนการค้นคว้า
วิจัย ได้มีพัฒนาการและเพิ่มศักยภาพการให้บริการสารสนเทศมาอย่างต่อเนื่อง โดยมีแหล่ง
เงินสำหรับการดำเนินงานหลักอยู่ 2 แหล่ง กล่าวคือ งบประมาณแผ่นดิน และงบประมาณเงินราย
ได้ ซึ่งได้รับจากค่าธรรมเนียมบำรุงห้องสมุดของนักศึกษาทุกชั้นปีในทุกภาคการศึกษา นอกจาก
นั้นยังมีองค์กรต่างประเทศที่เคยให้การสนับสนุนในรูปแบบต่างๆ เช่น ACNARP ประเทศออสเตรเลีย
มอบทุนสนับสนุนการจัดซื้อจัดหาหนังสือตำราวิชาการ ผ่านกรมวิชาการเกษตร ต่อเนื่องเป็น
ระยะเวลา 4 ปีThe British Council ประเทศอังกฤษ จัดส่งบรรณารักษ์อาสาสมัครชาวอังกฤษ
ช่วยพัฒนาห้องสมุด เป็นระยะเวลาต่อเนื่อง 4 ปี AUIDP หรือ IDP ประเทศออสเตรเลีย ให้
ความช่วยเหลือหลายด้าน ได้แก่ มอบทุนฝึกอบรมทั้งในประเทศและต่างประเทศแก่บรรณารักษ์
ทุนในการจัดซื้อจัดหาวารสารต่างประเทศ ตลอดจนโสตทัศนวัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ เป็นต้น ในด้าน
การให้ความสำคัญต่อความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ได้ร่วม
เป็นส่วนหนึ่งของความร่วมมือระหว่างห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาทั่วประเทศ เป็นความร่วม
มือภายใต้ชื่อ โครงการพัฒนาเครือข่ายห้องสมุดในประเทศไทย (ThaiLIS) ในการดำเนินกิจกรรม
ต่าง ๆ และร่วมเป็นสมาชิกข่ายงานห้องสมุดมหาวิทยาลัยส่วนภูมิภาค (Provincial University
Library Network: PULINET) นอกจากนั้นบุคลากรของสำนักหอสมุดยังได้ร่วมดำเนินกิจกรรม
ในฐานะคณะกรรมการบริหารและสมาชิกของชมรมห้องสมุดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นความร่วมมือของเครือ
ข่ายห้องสมุดในระดับภาคมาโดยตลอดอีกด้วย ในด้านการพัฒนาแหล่งสารสนเทศภายในมหาวิทยาลัย
แม่โจ้ สำนักหอสมุดได้จัดตั้งโครงการข่ายงานห้องสมุดมหาวิทยาลัยแม่โจ้ขึ้น เนื่องจาก
ได้มีการจัดตั้งห้องสมุดคณะขึ้นภายในมหาวิทยาลัย จึงเป็นภาระหน้าที่ของสำนักหอสมุดที่
จะต้องทำหน้าที่เป็นแกนนำในการพัฒนาแหล่งสารสนเทศของมหาวิทยาลัยทั้งหมดเหล่านี้ให้มี
มาตรฐานและมีประสิทธิภาพ สามารถรองรับภารกิจในการให้บริการสารสนเทศให้ได้ประโยชน์คุ้ม
ค่ามากที่สุด อาจกล่าวได้ว่า สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยแม่โจ้ บนเส้นทางของการเป็นห้อง
สมุดสถาบันอุดมศึกษาแห่งหนึ่งของประเทศไทย ตลอดระยะเวลาอันยาวนาน ได้มีพัฒนาการความ
ก้าวหน้าของกิจการที่ดี ได้มีการนำเอาเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ
การให้บริการทั้ง ด้านการจัดทำฐานข้อมูลเพื่อการค้นคว้า การจัดทำฐานข้อมูลดิจิทัล การ
ให้บริการสื่อ Video on Demand การให้บริการยืม-คืนด้วยระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ มีระบบ
รักษาความปลอดภัยที่ดี ด้วยทรัพยากรสารสนเทศทั้งวัสดุสิ่งตีพิมพ์ โสตทัศนวัสดุ สื่อ
ดิจิทัล และฐานข้อมูลออนไลน์ มีบุคลากรที่ได้รับการพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่องคอยให้
บริการ ด้วยเป้าหมายในการทำให้ห้องสมุดมหาวิทยาลัยแม่โจ้เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิต
ทั้งของประชากรภายในมหาวิทยาลัยและประชาชนในท้องถิ่นต่อไป