สายตรงผู้อำนวยการ

ประวัติสำนักหอสมุด


       ตามประวัติอันยาวนานของมหาวิทยาลัยแม่โจ้เมื่อนับถึงปัจจุบันมีอายุมากกว่า 75 ปีแล้ว สำหรับห้องสมุดมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ไม่ได้มีการบันทึกที่แน่ชัดว่ามีการก่อตั้งมาตั้งแต่เมื่อใด แต่คาดว่า น่าจะเริ่มต้นจากการเป็นห้องสมุดในโรงเรียนฝึกหัดครูประถมกสิกรรมประจำภาค เหนือ ซึ่งเริ่มก่อตั้งเมื่อ ปี พ.ศ. 2477 ซึ่งต่อมาโรงเรียนได้มีการเปลี่ยนแปลงสถานภาพเป็นวิทยาลัยเกษตรกรรม เชียงใหม่ และได้รับการยกฐานะเป็นสถาบันอุดมศึกษาใช้ชื่อว่าสถาบันเทคโนโลยีการเกษตร ในปี พ.ศ. 2518 โดยย้ายสังกัดจากกรมอาชีวศึกษากระทรวงศึกษาธิการมาอยู่ในสังกัดทบวง มหาวิทยาลัย และได้ย้ายกลับมาสังกัดกระทรวงศึกษาธิการเนื่องจากการยุบรวมกันระหว่างทบวง มหาวิทยาลัยกับกระทรวงศึกษาธิการ ตามลำดับ

            เมื่อแรกก่อตั้งสถาบันเทคโนโลยีการเกษตรในปี พ.ศ. 2518 ห้องสมุดเป็นหน่วยงานระดับแผนก คือ แผนกห้องสมุด สังกัดกองบริการการศึกษา สำนักงานอธิการบดี มีบุคลากรประจำเพียง 2 คน คือ เจ้าหน้าที่บริหารงานทั่วไป 1 คน ทำหน้าที่หัวหน้าแผนกห้องสมุด และลูกจ้างประจำ 1 คน ห้องสมุดมีพื้นที่ประมาณ  140 ตารางเมตร ตั้งอยู่ในส่วนกลางบริเวณอาคารสำนักงานอธิการบดี มีหนังสือ 4,643 เล่ม ซึ่งเป็นหนังสือที่   มีมาตั้งแต่ก่อนที่จะได้รับการยกฐานะเป็นสถาบันเทคโนโลยีการเกษตร ให้บริการวิชาการแก่นักศึกษาระดับปริญญาตรีหลักสูตร 2 ปี 3 สาขาวิชา คือ พืชไร่ พืชสวนประดับ และสัตว์ปีก จำนวน 90 คน และบุคลากรของสถาบันในขณะนั้น ได้แก่ อาจารย์ 44 คน ข้าราชการ 12 คน ลูกจ้าง 67 คน โดยมีบุคลากรประจำแผนก จำนวน 2 คน คือ หัวหน้าแผนกห้องสมุด ทำหน้าที่บริหารจัดการห้องสมุด และนักการภารโรง จำนวน 1 คน

             ปี พ.ศ. 2520 ได้มีการบรรจุข้าราชการเป็นบรรณารักษ์วิชาชีพ จำนวน 1 คน และเจ้าหน้าที่พิมพ์ดีด1 จำนวน 1 คน ต่อมาได้รับงบประมาณค่าก่อสร้างอาคารห้องสมุดเป็นอาคารเอกเทศ 3 ชั้น เนื้อที่ประมาณ 4,000 ตารางเมตร สามารถจุผู้ใช้ห้องสมุดได้ประมาณ 500 ที่นั่ง และได้เริ่มเปิดให้บริการเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2526 ด้วยหนังสือจำนวน 17,205 เล่ม มีบุคลากรในขณะนั้นจำนวน 7 คน และได้ใช้อาคารหลังนี้มา   จนถึงปัจจุบัน ต่อมาได้รับการยกฐานะเป็นหน่วยงานระดับกอง เป็นกองห้องสมุด สังกัดสำนักงานอธิการบดี        ตามประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 103 ตอนที่ 109 วันที่ 26 มิถุนายน 2529 ดำเนินการให้บริการวิชาการ   แก่ อาจารย์ นักศึกษา ข้าราชการ และบุคคลภายนอกทั่วไป โดยมีการแบ่งส่วนราชการภายในกองห้องสมุดออกเป็นงานต่างๆ คือ งานบริหารและธุรการทั่วไป งานทรัพยากรห้องสมุด งานวิเคราะห์ทรัพยากรห้องสมุด งานบริการ และงานโสตทัศนศึกษา

             ในปีงบประมาณ 2550 กองห้องสมุด ได้รับงบประมาณ 55 ล้านบาท เพื่อต่อเติมอาคารให้มีพื้นที่ ใช้สอยเพิ่มขึ้นอีก 6,130 ตารางเมตร ทั้งนี้เพื่อเป็นการขยายพื้นที่จากอาคารหลังเดิมเพื่ออำนวยความ สะดวกสบายแก่ผู้ใช้บริการ และเพื่อรองรับกับจำนวนนักศึกษาและบุคลากรที่ต้องการใช้บริการของห้องสมุด ที่เพิ่มมากขึ้น โดยใช้ระยะเวลาในการก่อสร้างจนแล้วเสร็จ ตั้งแต่วันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2550 จนถึง วันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2551

      กองห้องสมุด มหาวิทยาลัยแม่โจ้ มีภารกิจหลักในการทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการให้บริการสารสนเทศ ของมหาวิทยาลัย เพื่อส่งเสริมสนับสนุนการเรียนการสอนตามหลักสูตรของมหาวิทยาลัย และ   เป็นแหล่งค้นคว้าเพิ่มเติมนอกชั้นเรียน ตลอดจนเป็นหน่วยงานที่ให้บริการสนับสนุนการค้นคว้าวิจัย ได้มีพัฒนาการและเพิ่มศักยภาพการให้บริการสารสนเทศมาอย่างต่อเนื่อง โดยมีแหล่งเงินสำหรับการดำเนินงานหลักอยู่ 2 แหล่ง กล่าวคือ งบประมาณแผ่นดิน และงบประมาณเงินรายได้ซึ่งได้รับจากค่าธรรมเนียมบำรุงห้องสมุดของนักศึกษา ทุกชั้นปีในทุกภาคการศึกษา นอกจากนั้น ยังมีองค์กรต่างประเทศที่เคยให้การสนับสนุนในรูปแบบต่างๆ เช่น ACNARP ประเทศออสเตรเลีย มอบทุนสนับสนุนการจัดซื้อจัดหาหนังสือตำราวิชาการ ผ่านกรมวิชาการเกษตร ต่อเนื่องเป็นระยะเวลา 4 ปี   The British Council ประเทศอังกฤษ จัดส่งบรรณารักษ์อาสาสมัครชาวอังกฤษช่วยพัฒนาห้องสมุด เป็นระยะเวลาต่อเนื่อง 4 ปี   AUIDP หรือ IDP ประเทศออสเตรเลีย ให้ความช่วยเหลือหลายด้าน ได้แก่ มอบทุนฝึกอบรมทั้งในประเทศและต่างประเทศแก่บรรณารักษ์ ทุนในการจัดซื้อจัดหาวารสารต่างประเทศ ตลอดจนโสตทัศนวัสดุอุปกรณ์ต่างๆ เป็นต้น

 

ในด้านการให้ความสำคัญต่อความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน กองห้องสมุด มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ได้ร่วมเป็นส่วนหนึ่งของความร่วมมือระหว่างห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาทั่ว ประเทศ ซึ่งปัจจุบันเป็นความร่วมมือ ภายใต้ชื่อ โครงการพัฒนาเครือข่ายห้องสมุดในประเทศไทย หรือ ThaiLIS ในการดำเนินกิจกรรมต่างๆ และ ร่วมเป็นสมาชิกข่ายงานห้องสมุดมหาวิทยาลัยส่วนภูมิภาค (Provincial University Library Network หรือ PULINET) นอกจากนั้น บุคลากรของกองห้องสมุดยังได้ร่วมดำเนินกิจกรรมในฐานะสมาชิกของชมรมห้องสมุด เชียงใหม่ ซึ่งเป็นความร่วมมือของเครือข่ายห้องสมุดในระดับท้องถิ่นมาโดยตลอดอีกด้วย

 

ในด้านการพัฒนาแหล่งสารสนเทศภายในมหาวิทยาลัยแม่โจ้ กองห้องสมุด ได้จัดตั้งโครงการข่ายงานห้องสมุดมหาวิทยาลัยแม่โจ้ขึ้น เนื่องจากได้มีการจัดตั้งห้องสมุดคณะขึ้นภายในมหาวิทยาลัย จึงเป็นภาระหน้าที่ของกองห้องสมุดที่จะต้องทำหน้าที่เป็นแกนนำในการพัฒนา แหล่งสารสนเทศของมหาวิทยาลัยทั้งหมดเหล่านี้ ให้มีมาตรฐานและมีประสิทธิภาพ สามารถรองรับภารกิจในการให้บริการสารสนเทศให้ได้ประโยชน์คุ้มค่า     มากที่สุด

 

อาจกล่าวได้ว่า กองห้องสมุด มหาวิทยาลัยแม่โจ้ บนเส้นทางของการเป็นห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาแห่งหนึ่งของประเทศไทย ตลอดระยะเวลาอันยาวนาน ได้มีพัฒนาการความก้าวหน้าของกิจการที่ดี ได้มี     การนำเอาเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการทั้ง ด้านการจัดทำฐานข้อมูลเพื่อ   การค้นคว้า การจัดทำฐานข้อมูลดิจิทัล การให้บริการสื่อ Video on Demand การให้บริการยืม-คืนด้วยระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ มีระบบรักษาความปลอดภัยที่ดี ด้วยทรัพยากรสารสนเทศทั้งวัสดุสิ่งตีพิมพ์ โสตทัศนวัสดุ สื่อดิจิทัล และฐานข้อมูลออนไลน์ มีบุคลากรที่ได้รับการพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่องคอยให้บริการ จำนวน ทั้งสิ้น 35 คน ด้วยเป้าหมายในการทำให้ห้องสมุดมหาวิทยาลัยแม่โจ้เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอด ชีวิต ทั้งของประชากรภายในมหาวิทยาลัยและประชาชนในท้องถิ่นต่อไป

ปัจจุบันกองห้องสมุดได้รับการจัดตั้งเป็น สำนักหอสมุด ตาม ประกาศสภามหาวิทยาลัยแม่โจ้ เรื่องการจัดตั้งส่วนงานภายใน (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2552 ประกาศ ณ วันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2552 และให้มีการแบ่งงานภายในสำนักหอสมุด ดังนี้ 1) กลุ่มภารกิจบริหารและธุรการ 2) กลุ่มภารกิจระบบและข่ายงานสารนิเทศ 3) กลุ่มภารกิจบริการสารนิเทศ 4) กลุ่มภารกิจจดหมายเหตุและสารนิเทศท้องถิ่น 5) กลุ่มภารกิจเทคโนโลยีทางการศึกษา ตามประกาศสภามหาวิทยาลัย ประกาศ ณ วันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2552 ปัจจุบันมีจำนวนบุคลากรทั้งสิ้น 34 คน ประกอบด้วย ข้าราชการ 8 คน พนักงานมหาวิทยาลัย 16 คน พนักงานมหาวิทยาลัยเงินรายได้ 3 คน พนักงานราชการ 1 คน และลูกจ้างชั่วคราว 6 คน